Cách demo và cắt phôi mai vàng dáng trực lắc
Khi bắt đầu chơi mai vàng, công đoạn demo và cắt phôi dáng trực lắc luôn khiến nhiều người vừa háo hức vừa lo lắng. Chỉ một đường cắt sai cũng có thể làm mất đi nét lắc tự nhiên vốn có của phôi mai. Hiểu đúng kỹ thuật ngay từ đầu sẽ giúp cây phát triển đúng dáng, dễ nuôi và bền form. Blog KLPT sẽ cùng bạn tìm hiểu cách thực hiện hiệu quả nhất.
Hình dung demo hình tượng hóa dáng trực lắc trước khi cắt
Trước khi chạm vào cưa hay kéo, người nghệ nhân cần có một “bản vẽ” trong đầu. Việc demo giúp bạn tránh được những sai lầm “nhất khứ bất phục hoàn” – cắt sai là không nối lại được.
Hiểu về cấu trúc xương sống của dáng trực lắc
Một cây trực lắc chuẩn cần đáp ứng quy tắc: “Đầu voi đuôi chuột”. Nghĩa là phần gốc phải to, vững chãi, càng lên cao thân càng nhỏ dần. Các nhịp lắc phải tạo được sự mềm mại nhưng vẫn giữ được trục thẳng đứng (đỉnh ngọn phải trùng với tâm của gốc cây khi nhìn từ mặt chính).
Cách sử dụng công nghệ và vẽ phác thảo
Bạn không cần phải là họa sĩ thì mới có thể demo được. Bạn chỉ cần:
- Chụp ảnh phôi: Chụp ảnh phôi từ 4 mặt (Đông, Tây, Nam, Bắc) và mặt từ trên nhìn xuống.
- Sử dụng App: Dùng các ứng dụng chỉnh sửa ảnh đơn giản (như PicsArt hoặc phần mềm vẽ chuyên dụng) để vẽ đè các đường thân dự kiến lên ảnh thật.
- Phương pháp thủ công: Dùng phấn trắng vẽ trực tiếp lên thân cây phôi để hình dung các đoạn sẽ cắt bỏ và các đoạn sẽ nuôi làm chi mồi.
Xác định mặt tiền (Mặt chính) của cây
Ngoài ra, bạn cũng cần xác định mặt tiền của cây:
- Mặt tiền là góc nhìn phô diễn được toàn bộ vẻ đẹp của bộ đế và đường thân.
- Bộ đế: Phải xòe đều, không bị “lưng” (rễ đâm thẳng vào mắt người xem).
- Đường lắc: Các đoạn co thắt của thân phải rõ ràng, không bị che lấp.
- Khoảng trống: Mặt tiền cần có khoảng hở để thấy được chiều sâu của các chi phía sau (chi phông).
Kỹ thuật cắt phôi: Quy trình “phẫu thuật” tạo hình thân chính
Sau khi đã có bản demo ưng ý, đây là lúc bạn thực hiện các nhát cắt quyết định. Cắt phôi mai vàng không chỉ là cắt ngắn, mà là “cắt để tạo nhịp”.
Chọn điểm cắt để tạo nhịp lắc thứ nhất
Nhịp lắc đầu tiên (từ gốc lên chi 1) là nhịp quan trọng nhất.
- Tỉ lệ: Thường đoạn thân này sẽ chiếm khoảng 1/3 tổng chiều cao dự kiến của cây.
- Vị trí cắt: Cắt ngay phía trên một mầm ngủ hoặc một nhánh mồi nằm ở phía “bụng” của đường cong dự kiến. Điều này giúp dòng nhựa tập trung nuôi mầm mới, tạo ra cú chuyển hướng mạnh mẽ cho thân.
Kỹ thuật cắt “giật” (Cắt chuyển nhịp)
Đây là bí quyết để cây có độ vót và đường nét già dặn. Thay vì để một thân thẳng tuột, bạn cắt bỏ ngọn cũ và lấy một cành bên cạnh làm ngọn mới.
- Góc cắt: Cắt xéo một góc khoảng $45^\circ$ hướng về phía mầm sẽ lấy làm ngọn tiếp theo.
- Xử lý mặt cắt: Sau khi cưa, dùng đục sắc gọt phẳng mặt cắt, sau đó bôi keo liền sẹo (như Mỹ Tiến hoặc keo Nhật) để tránh mục thân và giúp kéo da nhanh hơn.
Xác định vị trí các chi (nhánh) căn bản
Trong dáng Trực Lắc, vị trí chi thường tuân theo quy tắc “Cành ở đỉnh cung lồi”:
- Chi 1: Nằm ở nhịp lắc thứ nhất, hướng về một bên.
- Chi 2: Nằm ở nhịp lắc thứ hai, hướng đối trọng với chi 1.
- Chi phông (Chi 3): Nằm ở phía sau để tạo chiều sâu (không được trùng với trục mặt tiền).
- Ngọn: Tiếp tục lắc lên và thu nhỏ dần.
Chăm sóc và nuôi dưỡng sau khi cắt phôi
Cắt phôi xong chỉ là bước khởi đầu. Để cây “đâm chồi nảy lộc” đúng ý đồ, bạn cần một chế độ hậu cần kỹ lưỡng.
Xử lý vết thương và chống sốc cho cây
Ngay sau khi cắt, cây mất một lượng nhựa lớn và hệ thống lá để quang hợp.
- Bọc nilon: Có thể dùng màng bọc thực phẩm quấn quanh thân (trừ các mắt mầm) để giữ ẩm cho thân cây, tránh tình trạng khô vỏ do mất nước.
- Tránh nắng gắt: Đưa cây vào khu vực mát mẻ, có lưới lan che chắn $50-70\%$ ánh sáng.
Kích rễ và quản lý nước tưới
Hệ rễ của phôi thường bị tổn thương sau khi bứng và cắt tỉa.
- Thuốc kích rễ: Sử dụng các loại như N3M, Root 2, hoặc Bio Root tưới định kỳ 7-10 ngày/lần.
- Kiểm soát độ ẩm: Đây là sai lầm phổ biến nhất. Vì cây không có lá, sự thoát nước rất chậm. Chỉ tưới. khi mặt đất thật sự khô. Tưới quá nhiều sẽ làm thối rễ non mới nhú.
Nuôi “chi mồi” để làm liền sẹo và mập thân
Đừng vội vàng cắt tỉa những cành thừa ngay khi chúng vừa mọc.
- Chi mồi (Sacrificial branches): Để những cành ở gần mặt cắt mọc tự do. Những cành này đóng vai trò là “máy bơm”, kéo nhựa chảy mạnh qua mặt cắt, giúp vết sẹo nhanh chóng cuốn mép và làm đoạn thân đó to ra nhanh chóng (bù độ lớn cho tương xứng với gốc).
- Định hướng mầm: Khi mầm mới ra dài khoảng 10-15cm và bắt đầu chuyển sang màu nâu xanh, hãy dùng dây nhôm định hướng nhẹ nhàng để mầm đi đúng hướng trong bản demo.
Xem thêm video về Kỹ thuật trồng và chăm sóc bonsai https://klpt.org/nghe-thuat-bonsai/
Qua quá trình demo và cắt phôi mai vàng dáng trực lắc, có thể thấy yếu tố quan trọng nhất vẫn là con mắt thẩm mỹ và sự kiên nhẫn của người chơi. Chỉ cần xử lý đúng hướng thân, cắt gọn phôi và chăm sóc hợp lý, cây sẽ sớm ổn định dáng và phát triển khỏe mạnh. Mong rằng nội dung trên mang lại giá trị thực tế cho bạn đọc. Hãy tiếp tục đồng hành cùng Blog KLPT để học thêm nhiều kỹ thuật chơi mai hay.
The post Cách demo và cắt phôi mai vàng dáng trực lắc appeared first on Blog cây cảnh KLPT.org - Diễn đàn cây cảnh Việt Nam.
source https://klpt.org/cach-demo-va-cat-phoi-mai-vang-dang-truc-lac/
Nhận xét
Đăng nhận xét